|
Thực thi quyền sở hữu trí tuệ
|
|
A. Quyền của chủ sở hữu các đối tượng Sở hữu công nghiệp tại Việt nam.
Quyền của chủ sở hữu các đối tượng SHCN được ghi nhận và cụ thể hoá như sau:
1. Chủ sở hữu sáng chế, giải pháp hữu ích đã được bảo hộ có độc quyền:
 |
Chủ sở hữu sáng chế, giải pháp hữu ích đã được bảo hộ có độc quyền:
|
 |
Sản
xuất (chế tạo, gia công, lắp ráp, chế biến, đóng gói) sản phẩm, bộ phận
sản phẩm đang được bảo hộ là sáng chế, giải pháp hữu ích;
|
 |
Áp dụng qui trình đang được bảo hộ là sáng chế, giải pháp hữu ích;
|
 |
Khai thác sản phẩm, bộ phận sản phẩm đang được bảo hộ là sáng chế, giải pháp hữu ích;
|
 |
Ðưa
vào lưu thông; quảng cáo nhằm để bán; chào bán; tàng trữ để bán sản
phẩm được bảo hộ hoặc sản phẩm được sản xuất theo quy trình được bảo hộ;
|
 |
Nhập khẩu sản phẩm được bảo hộ hoặc sản phẩm được sản xuất theo quy trình được bảo hộ.
|
2. Chủ sở hữu kiểu dáng công nghiệp đã được bảo hộ có độc quyền:
Sản
xuất, đưa vào lưu thông, quảng cáo nhằm để bán, chào bán, tàng trữ để
bán; nhập khẩu sản phẩm có hình dáng bên ngoài được bảo hộ với danh
nghĩa là kiểu dáng công nghiệp.
3. Chủ sở hữu nhãn hiệu hàng hoá đã được bảo hộ có độc quyền:
 |
Gắn
nhãn hiệu hàng hoá, tên gọi xuất xứ hàng hoá được bảo hộ lên hàng hoá,
bao bì hàng hoá, phương tiện dịch vụ, giấy tờ giao dịch trong hoạt động
kinh doanh,
|
 |
Lưu thông, chào bán, quảng cáo nhằm để bán, tàng trữ để bán hàng hoá mang nhãn hiệu hàng hoá, tên gọi xuất xứ được bảo hộ,
|
 |
Nhập khẩu hàng hoá mang nhãn hiệu hàng hoá, tên gọi xuất xứ được bảo hộ.
|
Pháp
luật về Sở hữu công nghiệp Việt nam qui định bất kỳ hành vi sử dụng,
chiếm đoạt các đối tượng Sở hữu công nghiệp đã được bảo hộ, vì mục đích
thương mại mà không được phép của chủ Sở hữu, là hành vi xâm phạm quyền
Sở hữu công nghiệp.
B. Chế tài, các biện pháp thực thi và giải quyết tranh chấp Quyền sở hữu công nghiệp tại Việt nam.
Chủ
sở hữu các đối tượng Sở hữu công nghiệp khi phát hiện hành vi xâm phạm
có thể tự mình hoặc uỷ quyền đại diện cho chúng tôi gửi đơn tố cáo hành
vi xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp tới các cơ quan chức năng theo thủ
tục và các chế tài sau đây:
I. Các biện pháp hành chính.
1. Các cơ quan chức năng.
Các
cơ quan chức năng được trao quyền thực hiện các biện pháp xử phạt vi
phạm hành chính trong lĩnh vực Sở hữu công nghiệp (thực thi) bao gồm:
 |
Thanh
tra chuyên nghành về Sở hữu công nghiệp thuộc Bộ khoa học công nghệ và
các Sở khoa học công nghệ và môi trường các Tỉnh, Thành phố,
|
 |
Cục Quản lý thị trường thuộc Bộ Thương Mại, các Chi Cục và Ðội quản lý thị trường trực thuộc,
|
 |
Cảnh sát kinh tế Trung ương và địa phương,
|
 |
Tổng Cục Hải quan và Hải quan các cửa khẩu trên toàn Quốc.
|
Cục
Sở hữu công nghiệp thuộc Bộ khoa học và công nghệ không trực tiếp thực
hiện các biện pháp thực thi Quyền Sở hữu công nghiệp, song đây là cơ
quan chuyên môn trực tiếp, trong nhiều trường hợp, theo yêu cầu của các
cơ quan chức năng hoặc các bên liên quan, Cục Sở hữu công nghiệp sẽ
tiến hành xem xét và đưa ra ý kiến thẩm định chính thức bằng văn bản
có hay không hành vi xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp. Trên thực tiễn
các hoạt động thực thi quyền SHCN tại Việt nam, ý kiến thẩm định của
Cục Sở hữu công nghiệp là tiền đề cơ bản để các cơ quan chức năng thực
hiện hoặc không thực hiện các biện pháp xử phạt vi phạm hành chính.
2. Ðơn tố cáo hành vi xâm phạm quyền Sở hữu công nghiệp.
Ðơn tố cáo hành vi xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp tới các cơ quan chức năng cần kèm theo những tài liệu sau:
-
Tài liệu chứng minh quyền Sở hữu công nghiệp như bản sao văn bằng bảo hộ, trích lục đăng bạ SHCN,
-
ảnh chụp mẫu nhãn hiệu và hàng hoá mang nhãn hiệu, kiểu dáng, sản phẩm, bộ sản phẩm xâm phạm sáng chế,
-
Tên, địa chỉ của cá nhân, tổ chức thực hiện hành vi xâm phạm,
-
ý kiến thẩm định bằng văn bản của Cục Sở hữu công nghiệp về hành vi xâm phạm,
-
Giấy uỷ quyền đại diện (nếu thông qua tổ chức đại diện SHCN).
3. Các chế tài hành chính.
Các cơ quan chức năng thực thi quyền Sở hữu công nghiệp được trao quyền để áp dụng các chế tài hành chính sau:
 |
Thanh
tra, kiểm tra cơ sở, cửa hàng, kho tàng của các cá nhân, tổ chức bị tố
cáo/phát hiện có hành vi xâm phạm Quyền sở hữu công nghiệp,
|
 |
Cảnh
cáo hoặc phạt tiền từ 5. 000. 000 đồng đến 20. 000. 000 đồng đối với tổ
chức, cá nhân có hành vi xâm phạm quyền Sở hữu công nghiệp,
|
 |
Phạt
tiền từ 20. 000. 000 đồng đến 50. 000. 000 đồng trong trường hợp tái
phạm và từ 50. 000. 000 đồng đến 100. 000. 000 đồng trong trường hợp vi
phạm có tổ chức, quy mô lớn nhưng chưa đến mức truy cứu trách nhiệm
hình sự,
|
 |
Tước quyền sử dụng giấy phép kinh doanh từ 1 đến 6 tháng hoặc không thời hạn,
|
 |
Tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm hành chính, buộc loại bỏ các yếu tố vi phạm, buộc bồi thường thiệt hại.
|
II. Thủ tục và các chế tài dân sự .
1. Thủ tục xét xử dân sự.
Hiện
chưa có các toà án chuyên trách việc xét xử các vụ án về tranh chấp và
xâm phạm Quyền sở hữu công nghiệp tại Việt nam. Trên thực tiễn hiện
nay các vụ kiện về Sở hữu công nghiệp thường do các toà án Tỉnh, Thành
trực thuộc Trung Ương thụ lý và xét xử theo thủ tục chung. Ðặc biệt
trong các trường hợp có yếu tố nước ngoài thì Toà án có thẩm quyền sẽ
là Toà án nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh hoặc Toà án Nhân dân thành phố
Hà nội theo nguyện vọng của nguyên đơn.
Phán
quyết của toà án sở thẩm có thể bị kháng cáo, kháng nghị và xem xét lại
bởi toà án phúc thẩm theo trình tự và thủ tục tố tụng dân sự.
Trên
thực tế thường mất từ 06 tháng đến 01 năm để toà án thụ lý và giải
quyết một vụ tranh chấp về Sở công nghiệp tại một cấp xét
xử.
2. Các chế tài dân sự.
Khi
thụ lý hồ sơ, dựa vào yêu cầu của nguyên đơn và những đánh giá ban đầu,
Toà án có thể thực hiện các biện pháp khẩn cấp tạm thời như yêu cầu
chấm dứt hoạt động sản xuất , kê biên, niêm phong, ngừng thông quan v.
v.
Nguyên
đơn có thể yêu cầu Bên có hành vi xâm phạm bồi thường thiệt hại do hành
vi xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp gây ra, cải chính, xin lỗi công
khai trên các phương tiện thông tin đại chúng v. v..
III. Thủ tục và các chế tài hình sự.
1. Ðối
với các hành vi xâm phạm quyền Sở hữu công nghiệp nghiêm trọng, ảnh
hưởng đến trật tự và lợi ích công chúng, chủ sở hữu đối tượng Sở hữu
công nghiệp đã được bảo hộ hoặc bất kỳ tổ chức, cá nhân nào cũng có thể
tố cáo hành vi xâm phạm đến cơ quan bảo vệ pháp luật,
Toà
án có thẩm quyền là các toà án Tỉnh, Thành phố trực thuộc Trung ương
nơi xảy ra hành vi xâm phạm. Trong trường hợp có yếu tố nước ngoài, toà
án Thành phố Hà nội hoặc Thành phố Hồ Chí Minh sẽ có thẩm quyền xét xử.
Phán
quyết của toà án sở thẩm có thể bị kháng cáo, kháng nghị và xem xét lại
bởi toà án phúc thẩm theo trình tự và thủ tục tố tụng hình sự.
2. Các chế tài hình sự.
Các
tổ chức, cá nhân vì mục đích kinh doanh có hành vi chiếm đoạt, sử dụng
bất hợp pháp các đối tượng Sở hữu công nghiệp đang được bảo hộ tại Việt
nam gây hậu quả nghiêm trọng hoặc đã bị xử phạt hành chính về hành vi
này hoặc đã bị kết án về tội này, chưa được xoá án tích mà còn vi phạm,
thì bị phạt tiền từ hai mươi triệu đồng đến hai trăm triệu đồng hoặc
cải tạo không giam giữ đến hai năm.
Phạm
tội có tổ chức, phạm tội nhiều lần, gây hậu quả rất nghiêm trọng hoặc
đặc biệt nghiêm trọng có thể bị phạt tù từ sáu tháng đến ba năm.
Các
hình thức phạt bổ sung: Phạt tiền từ mười triệu đồng đến một trăm triệu
đồng, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ một năm đến năm
năm.
C. Kinh nghiệm hoạt động và dịch vụ trợ giúp thường xuyên.
Một
kinh nghiệm trong xử lý xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp chúng tôi
muốn gửi tới các doanh nghiệp là khi phát hiện ra hành vi xâm phạm
Quyền sở hữu công nghiệp của mình, doanh nghiệp nên thực hiện ngay lập
tức các biện pháp ngăn chặn, xử lý tránh để tình trạng xâm phạm diễn ra
tràn lan sẽ rất khó khăn và tốn kém trong việc xử lý về sau.
Qua
các hoạt động tư vấn và đại diện của chúng tôi cho các doanh nghiệp
Viêt nam và nước ngoài trong việc xử lý các hành vi xâm phạm quyền Sở
hữu công nghiệp cho thấy các biện pháp hành chính là tỏ ra có hiệu quả
hơn cả vì các chi phí doanh nghiệp phải bỏ ra không cao, thời gian
nhanh chóng từ 3 tuần đến 01 tháng để kết thúc sự việc.
Ðể
thực hiện các biện pháp xử lý nhanh chóng, có hiệu quả, theo kinh
nghiệm của chúng tôi các doanh nghiệp nên xem xét các biện pháp sau:
1. Xác lập cơ sở pháp lý vững chắc cho Quyền SHCN.
Hiện
tượng xâm phạm nhãn hiệu hàng hoá, kiểu dáng công nghiệp tại Việt nam
đang diễn ra ngày càng phức tạp, tinh vi và thể hiện ở nhiều biến thể
khác nhau bên cạnh đó hệ thống pháp luật về Sở hữu công nghiệp đang
trong giai đoạn sửa đổi, hoàn thiện do vậy để có cơ sở pháp lý vững
chắc ngăn chặn hiệu quả các hành vi xâm phạm nhãn hiệu hàng hoá, ngoài
nhãn hiệu hàng hoá đã đăng ký, các doanh nghiệp cần xem xét đăng ký mở
rộng:
-
Nhãn hiệu hàng hoá,
-
Phạm vi hàng hoá/dịch vụ mang nhãn hiệu,
2. Các biện pháp thường xuyên và lâu dài.
Ðể
nắm bắt và có biện pháp ngăn chặn sớm ngay từ đầu các hành vi xâm phạm,
doanh nghiệp cần thực hiện việc tra cứu thường xuyên theo chu kỳ các dữ
liệu từ Cục Sở hữu công nghiệp nhằm xác định diễn biến và tình trạng
pháp lý các NHHH và KCND của các doanh nghiệp cùng lĩnh vực. Trên cơ sở
kết quả tra cứu, chúng tôi sẽ tiến hành đánh giá, tư vấn và đại diện
trong các biện pháp ngăn chặn thích hợp.
Bên
cạnh đó, đội ngũ các điều tra viên của chúng tôi luôn thực hiện các
hoạt động kiểm tra, rà soát trên thị trường, các nguồn thông tin từ báo
chí, phương tiện thông tin đại chúng, tài liệu quảng cáo. . . nhằm
phát hiện sớm và thông tới các doanh nghiệp các hành vi xâm phạm quyền
sở hữu công nghiệp.